«ΣΤΑΒΙΣΚΙ» ΤΟΥ ΑΛΕΝ ΡΕΝΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΡΤ-3


κριτική του Βασίλη Ραφαηλίδη 

  rafailidis.mediumΟ Αλεξάντρ – Σερζ – Σταβίσκι, ο μεγαλοαπατεώνας Ρωσοεβραίος που αναστάτωσε τη Γαλλία το δεύτερο μισό της δεκαετίας του `60, που οδήγησε τη χώρα στα πρόθυρα του εμφυλίου πολέμου (και του φασισμού), που πούλησε…  τον πύργο του Άιφελ, που «αγόρασε» πέντ’ έξι βουλευτές, που ονειρευόταν να κυβερνήσει εκ του παρασκηνίου τη Γαλλία και μέσω αυτής τον κόσμο, που φανταζόταν τον εαυτό του σαν μια βελτιωμένη παραλλαγή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που υπήρξε γόης μεγάλης κλάσεως και ιδιοφυής μπίζνεσμαν-αεριτζής, ο οποίος τη μια μέρα κέρδιζε μια περιουσία και την άλλη την έχανε, με άλλα λόγια ο μεγαλύτερος «καλλιτέχνης» απατεών των αιώνων, που έκανε την απάτη σκοπό της ύπαρξής του και πηγή της δύναμής του, ήταν αδύνατο να μην καταλήξει αργά ή γρήγορα σ’ εκείνο το είδος αθανασίας που προσφέρει ο κινηματογράφος τόσο άνετα.

Ενσαρκωτής του ο Ζαν Πολ Μπελμοντό και αυτουργός της νεκρανάστασης ο πολύς (και από πολλά χρόνια άνεργος) Αλέν Ρενέ.

Δυστυχώς και για τους τρεις (Σταβίσκι-Μπελμοντό-Ρενέ) το εγχείρημα της άσκοπης νεκρανάστασης αποδείχθηκε ένα φιάσκο όμοιο με τις κρατικές ομολογίες που κυκλοφόρησε το 1934 ο Σταβίσκι και που τον οδήγησαν στην αυτοκτονία (ή τη δολοφονία, πράγμα που ίσως αποτελεί κρατικό μυστικό της δημοκρατικής Γαλλίας).

Ο Σταβίσκι θα θύμωνε πολύ βλέποντας αυτό το φιλμ, διότι παραγνωρίζεται ο ρόλος του σαν «λανθάνοντος» πολιτικού προσώπου, παρόλο που αυτή ακριβώς ήταν η μόνιμη φιλοδοξία του. Ο Μπελμοντό νιώθει αμήχανος, καθώς αγωνίζεται να κάνει όσο το δυνατό πιο συμπαθητικό τον «ζογκλέρ της απάτης» και ο δύστυχος Ρενέ ιδρωκοπάει για να φέρει στη μνήμη του το Χιροσίμα αγάπη μου.

Ο μόνος που νιώθει κάπως άνετα είναι ο σεναριογράφος Χόρχε Σεμπρούν, που με την υπόδειξη του Ρενέ σκέφθηκε ίσως πως αυτή η ταινία θα μπορούσε να έχει γυριστεί σαν το πρώτο μέρος μιας διλογίας πριν από το Ο πόλεμος τελείωσε, οπότε θα είχε τίτλο Ο πόλεμος δεν άρχισε. Πράγματι, η εξαιρετική, αχνή και απαλή πολιτική διάσταση αυτής της ταινίας υποτίθεται πως φτάνει μέχρι την περιγραφή μιας «κοινοβουλευτικής διαφθοράς», που αποτελεί το μόνιμο πρόσχημα για την επιβολή ενός φασιστικού καθεστώτος πολλαπλά διεφθαρμένου.

Η «υπόθεση Σταβίσκι» ήταν μια σαφής προειδοποίηση για την επερχόμενη «φαιά πανούκλα» και μια αφορμή για την αποπομπή του Τρότσκι από τη Γαλλία, πράγμα που (κατά τον Εβραίο Ρενέ) στέρησε την Ευρώπη από έναν άνθρωπο που θα μπορούσε να παίξει κάποιο ρόλο στη θωράκισή της κατά του φασισμού.

Ωστόσο, το πορτρέτο του Εβραίου Σταβίσκι παραείναι στολισμένο και παρφουμαρισμένο, ενώ η εντελώς μηχανική σύνδεση της υπόθεσης Σταβίσκι με την υπόθεση Τρότσκι μοιάζει εξ αρχής ύποπτη. Να’ ναι τυχαίο που ο συμπαθέστατος Σταβίσκι, ο συμπαθέστατος Τρότσκι και ο υπερσυμπαθής Ρενέ είναι και οι τρεις Εβραίοι; Πολύ θα θέλαμε να το πιστέψουμε.

Όπως και να’ ναι, τούτη η ταινία-ρετρό με τον ξέχειλο ρομαντισμό δεν έχει καμιά σχέση με την προηγούμενη δουλειά του Ρενέ, που κάθε προσπάθεια που κάνει ο τελευταίος να μοντερνιστεί, π.χ. με τα διάσπαρτα σε όλη την ταινία γκρο πλαν των μαρτύρων στη δίκη Σταβίσκι για την οποία πληροφορούμαστε κάτι μόνο στο τέλος, μοιάζει σαν πλαστογράφηση ή παραχάραξη του εαυτού του.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s