ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΟΣΚΑΡΙΚΟ «SPOTLIGHT»


(αναδημοσίευση από την «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ»,22/2/2016)

ΤΟ ΣΙΝΕΜΑ ΤΣΑΚΙΖΕΙ ΤΗΝ … ΠΑΙΔΟΦΙΛΙΑ
γράφει ο Αλέξης Ν. Δερμεντζόγλου
dermetzo@otenet.gr

Spotlight

Spotlight

Την Κυριακή που μας έρχεται, όπως είναι γνωστό, απονέμονται τα 88α βραβεία Όσκαρ με τα προγνωστικά να αναφέρονται σε μια αμφίρροπη μάχη, όπου πια δεν υπάρχουν τα απόλυτα φαβορί. Από την προσεχή Πέμπτη εξέρχεται σε όλη την Ελλάδα ένα φιλμ που προτείνεται για έξι κορυφαία Όσκαρ, το Spotlight, βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα που αφορούν στη νίκη της δημοσιογραφίας ενάντια στο αισχρό φαινόμενο της παιδοφιλίας. Η ταινία προτείνεται ως καλύτερη της χρονιάς, για τη σκηνοθεσία του Τομ Μακάρθι, το σενάριο, το μοντάζ και τους β’ ρόλους για τους Μαρκ Ράφαλο, Ρέιτσελ Μακ Άνταμς. Είναι η ιστορία κάποιων δημοσιογράφων της Boston Globe, που εδώ και πολύ καιρό είχαν χαρακτηριστικά, αποδεικτικά στοιχεία για μαζικά φαινόμενα παιδοφιλίας από καθολικούς ιερωμένους της εκκλησίας της Βοστόνης. Τα ευρήματα τεκμηριώθηκαν το Σεπτέμβριο του 2001, αλλά λόγω της πτώσης των Δίδυμων Πύργων, για να μην χαθεί η είδηση, την άφησαν για τις αρχές του 2002. Δημιουργήθηκε πάταγος με τις τεκμηριωμένες αποκαλύψεις.

ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Το φιλμ διαρκεί λίγο παραπάνω από δύο ώρες, υιοθετείται μια αργή αφήγηση, επιλέγονται κλειστοί χώροι, ενώ κυκλοφορούν πολλοί διάλογοι. Δεν υπάρχει (και σωστά) καμιά σκανδαλοθηρική σκηνή. Αποτελεί ύμνο στη μαχόμενη δημοσιογραφία και διαθέτει μια ευρύτερη φιλελεύθερη διάσταση. Τολμηρά καταγγελτική, ενώ στο τέλος μαθαίνουμε τις αμέτρητες χώρες στο κόσμο όπου καταγράφηκαν κρούσματα παιδοφιλίας. Λογικά, λόγω θέματος και ομπαμικής αντίληψης, είναι φαβορί για τα Όσκαρ. Η παιδοφιλία, δυστυχώς, γνωρίζει μια καλπάζουσα επιδημική διάσταση σ’ όλο τον κόσμο και ακόμα και στην Ελλάδα. Πρόσφατα κρούσματα στη χώρα μας είναι η κακοποίηση δεκάχρονων κοριτσιών και η διά Internet αποπλάνηση μιας δεκατετράχρονης, ενώ πολύ ταχτικά η δίωξη ηλεκτρονικού εγκλήματος εντοπίζει σε σκληρούς δίσκους υπολογιστών πολλών ευυπόληπτων πολιτών υλικό παιδικής πορνογραφίας.

ΜΙΑ ΑΝΑΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑ
Πέραν του νομικού θέματος, είναι μια πρωτοφανής περίπτωση βαρύτατων ψυχολογικών τραυμάτων που δημιουργούνται στα μικρά παιδιά (αγόρια και κορίτσια), που υφίστανται τη σεξουαλική κακοποίηση. Όσο, δυστυχώς, για τους κύκλους της καθολικής εκκλησίας επανειλημμένα έχουν καταγγελθεί αποτρόπαιες πράξεις αυτού του τύπου.
Ο Πέντρο Αλμοντοβάρ το έδειξε στην έξοχη αλλά σκληρή ταινία του Κακή εκπαίδευση. Ακόμα, το φιλμ Πίσω από τις κλειστές πόρτες αναφέρεται σε περιστατικά παιδοφιλίας στους κύκλους της ιρλανδικής καθολικής εκκλησίας στα 1993. Τότε ένας τολμηρός δάσκαλος πολέμησε το πάθος του φαινομένου.

Κακή εκπαίδευση

Κακή εκπαίδευση

Το σινεμά μάχεται, λοιπόν, να καταγράψει μια κατάσταση που ξεφεύγει από τα όρια της διαστροφής και της ανηθικότητας. Εκτρέπεται στο πεδίο ουσιαστικά του αγιάτρευτου εγκλήματος ψυχής, μια και τελικά αν δεχθούμε ότι μια σωματική κακοποίηση πιθανά ξεπερνιέται, ωστόσο το βαθύτατο τραύμα που επηρεάζει την ψυχολογική κατάσταση του σεξουαλικά κακοποιηθέντος παιδιού δύσκολα (σχεδόν αδύνατο) ξεπερνιέται.

ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΥΤΟ
Αξίζει τον κόπο να σημειωθεί πως στην εποχή μας με την εξάπλωση διαδικτυακής επικοινωνίας πολλές γνωριμίες συνήθως καταλήγουν σε ολέθρια αποτελέσματα, που φθάνουν μέχρι και τα εγκλήματα κατά της ζωής.
Το 2010 η ταινία Πίστεψέ με, με τον Κλάιβ Όουεν στο βασικό ρόλο, αναφέρεται ακριβώς σε μια τέτοια διαδικτυακή γνωριμία που καταλήγει στο δράμα μιας ανήλικης έφηβης, που είναι βέβαια και ιδιαίτερα άπειρη στο να διαχειριστεί ανάλογες καταστάσεις. Κατά τα άλλα, το σινεμά και με την υπογραφή κορυφαίων δημιουργών διατύπωσε τις αρνητικές επιπτώσεις της παιδοφιλίας.

Πιστεψέ με

Πιστεψέ με

ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ
Στην αλησμόνητη ταινία του Η ωραία της ημέρας ο Μπουνιουέλ δείχνει με ένα αστραπιαίο πλάνο παρελθόντος (φλας μπακ) την άποψη και αιτιολογία του για τη σεξουαλική συμπεριφορά και τις φαντασιώσεις μιας όμορφης μεγαλοαστής.
Στα 1967 ο Ρομπέρ Μπρεσόν θα γυρίσει το αριστούργημά του Μουσέτ. Εκεί η μικρή κοπέλα (γύρω στα 14), αφού υφίσταται διάφορους εξευτελισμούς και ταπεινώσεις από το περιβάλλον της, στο τέλος (και πριν αυτοκτονήσει) σχεδόν βιάζεται από ένα νεαρό. Υποκύπτει ως ένδειξη μιας προσμονής αλλά και τελικής απελπισίας.

Μουσέτ

Μουσέτ

Τα τελευταία χρόνια το σινεμά επιτίθεται με σφοδρότητα κατά του φαινομένου της παιδοφιλίας ακριβώς επειδή βρίσκεται σε τραγική έξαρση. Το να επιχειρήσω να εξηγήσω σ’ ένα μικρό κινηματογραφικό κείμενο τις αιτίες της αύξησης είναι λίγο σχηματοποιημένο. Οι ενήλικες που προβαίνουν σε τέτοιες πράξεις διαθέτουν σαφώς διαταραγμένο, ψυχολογικό προφίλ, εμπλέκονται με τις φαντασιώσεις τους, έχουν αποκλίνουσες συμπεριφορές και μύρια όσα άλλα θέματα και προβλήματα.

ΟΛΙΣΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΙΣΘΗΣΕΙΣ
Από την άλλη μεριά, η ανεξάντλητη αύξηση της ανώνυμης διαδικτυακής επικοινωνίας οδηγεί σε μια βαθμιαία αποπροσωποποίηση, που αγγίζει εκείνη του κλασικού παραβατικού. Με ψευδώνυμο και ψεύτικο προφίλ οι πάντες μπορεί να δηλώσουν κάτι άλλο απ’ αυτό που πραγματικά είναι, ολισθαίνοντας βαθμιαία στο σκοτεινό κόσμο των παραισθήσεων.
Από τις κορυφαίες ταινίες για την παιδοφιλία που γυρίστηκαν τα τελευταία χρόνια να σημειώσω τις ακόλουθες: Το Σκοτεινό ποτάμι, όπου ο Κλιντ Ίστγουντ, διασκευάζοντας ένα γνωστό μυθιστόρημα και αξιοποιώντας έξοχους ηθοποιούς, διερευνά το σκοτεινό παρελθόν μιας παρέας και εξιχνιάζεται έτσι ένα έγκλημα. Ο Σον Πεν σκηνοθέτησε μια υπέροχη ταινία, όπου η παιδοφιλία είναι υπαινιχτική μεν σαφής δε. Η υπόσχεση με τον Τζακ Νίκολσον είναι μια συγκλονιστική ταινία σχόλιο για την εμμονοληψία.

Σκοτεινό ποτάμι

Σκοτεινό ποτάμι

ΚΟΡΥΦΑΙΕΣ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Ο Μπάρι Λέβινσον τη δεκαετία του `90 θα γυρίσει την πολύ γνωστή ταινία του Sleepers. Μια ομάδα εφήβων, που υπέστησαν πρωτοφανή εξευτελισμό, μετά από χρόνια αποφασίζει να εκδικηθεί τους υπαίτιους και το κάνει με τον πιο άγριο τρόπο.
Ο επίσης γνωστός σκηνοθέτης από τη Σουηδία Λούκας Μάντισον θα προσφέρει τη συγκλονιστική ταινία του Λίλια για πάντα. Από τον Γκρεγκ Αράκι θα έχουμε την Ανοιχτή πληγή. Θα δούμε ακόμη τη Ζώνη πολέμου. Από τις πιο γνωστές ταινίες για την παιδοφιλία και ο Woodsman με τον Κέβιν Μπέικον και ο γερμανικός Michael.
Έγινε καλτ το νεανικό θρίλερ Στημένο παιγνίδι (Hard Candy) με μια έφηβη που εκδικείται τον άνδρα που αποπλάνησε τη μικρή αδελφή της. Μεταξύ των άλλων υφίσταται και σεξουαλική κακοποίηση ο μικρός εργαζόμενος ήρωας στην υπέροχη, ινδική ταινία Σαλάμ Μπομπάι από τη Μίρα Ναΐρ. Σε ελάχιστες περιπτώσεις οι σκηνοθέτες προχωρούν πιο τολμηρά. Στην έξοχη ταινία του Βίντερμπεργκ Το κυνήγι μια μικρούλα (ίσως και κάτω των 10) καταγγέλλει ένα ενήλικο (Μαντς Μίκελσεν) ψευδώς πως την παρενόχλησε σεξουαλικά. Ωστόσο, το φαινόμενο της παιδοφιλίας παραμένει σταθερό, επίκαιρο, σοβαρό και η εξέλιξή του δυστυχώς ακαθόριστη.

Στημένο παιγνίδι

Στημένο παιγνίδι

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s