“ANOMALISA”


(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 21/2/2016)
anomalisa

Στον αφόρητο κόσμο της ομοιομορφίας

του Στράτου Κερσανίδη

Ζούμε στα χρόνια της απώλειας. Στα χρόνια που η οικονομία βρίσκεται πάνω από κυβερνήσεις, πολιτικούς και ιδεολογίες και επιδιώκοντας τη μεγιστοποίηση του κέρδους επιβάλει, συν τοις άλλοις και, κώδικες καθημερινής συμπεριφοράς. Όλα αυτά παρουσιάζονται ενδυόμενα το μανδύα των “αξιών” του δυτικού πολιτισμού αλλά δεν είναι τίποτε περισσότερο από επιστημονικές μεθόδους που επιβάλλει ο παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός στο όνομα της “δημοκρατίας”. Έτσι βρισκόμαστε να ζούμε μέσα σε ένα κόσμο προτύπων: καταναλωτικών, ενδυματολογικών, διαιτητικών, οικογενειακών, συμπεριφοράς κλπ. Έναν κόσμο αφόρητης ομοιομορφίας, από τον οποίο η παρέκκλιση οδηγεί σε ένα είδους εξοστρακισμού. Είναι ένα μοντέλο το οποίο θυμίζει μεν ολοκληρωτισμό φασιστικού ή σταλινικού τύπου, αλλά εμφανίζεται ως “δημοκρατία” πόρρω απέχουσα όμως από τις αξίες του διαφωτισμού.
Όμως ας μη συνεχίσω με τη βαριά θεωρητικολογία και ας μπω στο “ζουμί”, δηλαδή στην ταινία των Τσάρλι Κάουφμαν και Ντιουκ Τζόνσον, “Anomalisa”. Η ταινία αφηγείται μερικές ώρες από τη ζωή του Μάικλ Στόουν. Στέλεχος, σύμβουλος επιχειρήσεων ή κάτι τέτοιο αλλά και συγγραφέας ενός επιτυχημένου μπεστ σέλερ με θέμα την αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού και τις υπηρεσίες που αυτό μπορεί αν προσφέρει, φτάνει σε κάποιο ξενοδοχείο στο Σινσινάτι, για να δώσει μία διάλεξη.
Ο Στόουν είναι άνθρωπος ο οποίος υπηρετεί το σύστημα. Οικογενειάρχης, επιτυχημένος, έξυπνος, διαθέτει όλες τις προδιαγραφές των κοινωνικών προτύπων. Η οπτική του για τον κόσμο είναι συγκεκριμένη. Οι άνθρωποι γύρω του είναι ίδιοι, δε διαφέρουν, υπάρχουν για να εξυπηρετήσουν ένα συγκεκριμένο σκοπό. Κι έτσι τους βλέπει και τους ακούει, ως ομοιόμορφα όντα ο ρόλος των οποίων είναι ένας και μοναδικός: να κινηθεί η μηχανή όσο το δυνατόν καλύτερα.
Όμως επειδή η επιτυχία δεν είναι συνώνυμη της ευτυχίας, διαπιστώνουμε πως ο Στόουν, είναι ένας δυστυχισμένος άνθρωπος. Προσπαθεί να “βγει” από το “φαίνεται” και το “πρέπει” να είναι και να γίνει αυτό που “θέλει”! Τότε γνωρίζει τη Λίζα, μια νεαρή, όχι ιδιαίτερα όμορφη θαυμάστριά του, η οποίαν έχει έρθει να παρακολουθήσει τη διάλεξή του. Στο πρόσωπό της διακρίνει το διαφορετικό, αυτό που ξεφεύγει από την αφόρητη ομοιομορφία κάτι που τον γοητεύει αφάνταστα. Ο Μάικλ Στόουν ερωτεύεται τη Λίζα, εκείνη ανταποκρίνεται, περνούν τη νύχτα μαζί. Ο άχρωμος, μονότονος και επίπεδος κόσμος του Στόουν αποκτά νόημα, βλέπει τη ζωή διαφορετικά, ανακαλύπτει το χαμένο του χρόνο, ανακαλύπτει το συναίσθημα! Τι θα κάνει;
Δηλώνω εξαρχής γοητευμένος από την ταινία. Δεν περίμενα ποτέ πως μια ταινία κινουμένων σχεδίων θα μπορούσε να εισχωρήσει τόσο βαθιά στην ψυχή μου και να με συγκινήσει. Σπαρακτικά μελαγχολική, κυριαρχείται αρχικά από τη μοναξιά του ήρωά της. Κι ύστερα η ομίχλη αρχίζει να διαλύεται, η Λίζα φωτίζει το πρόσωπό του και την οθόνη. Μοναδικά ανθρώπινη, απολύτως αληθινή, η ταινία, αναδεικνύει μέσα από τα προσωπικά αδιέξοδα του ήρωά της, τα κοινωνικά αδιέξοδα τα οποία αναδύονται όταν τα άτομα υποτάσσονται και παραχωρούν το δικαίωμα της επιλογής. Όταν υποτάσσουν τις επιθυμίες στους έξωθεν επιβαλλόμενους κανόνες.
Η “Anomalisa” έρχεται ως μία αναπάντεχη έκπληξη μεν, απολύτως ευπρόσδεκτη δε. Αξίζει να σημειώσω την συγκλονιστικά τρυφερή ερωτική σκηνή, μια από τις ομορφότερες που έχω δει στον κινηματογράφο!
Η ταινία είναι υποψήφια για το Όσκαρ στην κατηγορία κινουμένων σχεδίων ενώ έχει κερδίσει το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ της Βενετίας.
strakersan@gmail.com

http://kersanidis.wordpress.com

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s