ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ “ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ: ΩΡΑ ΜΗΔΕΝ”


ΤΑΙΝΙΕΣ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ

Οι τρομοκράτες

Οι τρομοκράτες

Επιμέλεια: Κώστας Τσιναρίδης

Στην Επιχείρηση: Ώρα Μηδέν αναπαρίσταται μια φανταστική τρομοκρατική ενέργεια και ταυτόχρονα σκιαγραφούνται και τα κίνητρα των τρομοκρατών, που δεν είναι καθόλου ομογενοποιημένα. Πολλές ταινίες έχουν ασχοληθεί με το θέμα.
Από τις πρώτες ταινίες που αναπαρέστησαν μια υποθετική τρομοκρατική ενέργεια ήταν το καθηλωτικό θρίλερ Οι τρομοκράτες (1954). Μια ομάδα τρομοκρατών με ασαφή κίνητρα υπό την αρχηγία του ψυχοπαθούς Φρανκ Σινάτρα επιχειρεί να δολοφονήσει τον Πρόεδρο των ΗΠΑ. Η ταινία τελικά λογοκρίθηκε αρκετά χρόνια αργότερα, καθώς το υποθετικό περιστατικό έγινε τελικά πραγματικότητα με τη δολοφονία του Προέδρου Κένεντι.

Στις 6 του Ιούλη

Στις 6 του Ιούλη

Ο αμερικανικός κινηματογράφος έχει να επιδείξει πολλά ανάλογα δείγματα, μια και ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας βρίσκεται στην πολιτική ατζέντα των εκάστοτε κυβερνήσεων. Ο κινηματογραφικός υπερήρωας Τζον Γουέιν τα έβαλε, εκτός των άλλων, και με Λατινοαμερικανούς τρομοκράτες στις Φλόγες της Κολάσεως (1968) του Άντριου ΜακΛάγκλεν. Ο επίσης σουπερστάρ Κλιντ Ίστγουντ στην τρίτη ταινία της σειράς του Βρώμικου Χάρι Ο Επιθεωρητής Κάλαχαν Ξαναχτυπά (1976) του Τζέιμς Φάργκο τα βάζει με τρομοκράτες θολών ιδεολογικών αναφορών. Ο Τζον Φρανκενχάιμερ στον Συναγερμό στο Λος Άντζελες (1977), μια όχι και τόσο γνωστή του δημιουργία, εμπνέεται από ένα αληθινό περιστατικό που σχετιζόταν με την τρομοκρατική οργάνωση Μαύρος Σεπτέμβρης. Πολύ πιο ενδιαφέρουσα από τις παραπάνω ταινίες είναι η υπερϊδεαλιστική (έως και αφελής) περιπέτεια του Τζον Μίλιους Ο Άνεμος και το Λιοντάρι (1975). Ο Άραβας πολέμαρχος Ραϊσούλι (Σον Κόνερι) απάγει μια οικογένεια Αμερικάνων στο Μαρόκο των αρχών του 19ου αιώνα. Οι ΗΠΑ αποφασίζουν να επιβάλλουν την τάξη με εισβολή, αλλά μέχρι και ο Πρόεδρος Ρούζβελτ (Μπράιαν Κιθ) γοητεύεται από την προσωπικότητα του Ραϊσούλι, και τελικά τον αφήνει ελεύθερο, μια και το τέλος της ιστορίας είναι αίσιο. “Μάτσο” ήρωες με παραδοσιακή ηθική, από αυτούς που τόσο πολύ αρέσουν στον Μίλιους. Εύθυμη περιπέτεια με έντονη καυστική διάθεση είναι τα Αληθινά Ψέματα (1994) του Τζέιμς Κάμερον με τον Άρνολντ Σβαρτζενέγκερ. Μια έντονα καφκική προσέγγιση γίνεται στο ιδεολογικά διφορούμενο Μόναχο (2005) του Στίβεν Σπίλμπεργκ. Από τις τελευταίες αναφορές πάνω στο θέμα είναι η ταινία της Μίρα Νάιρ Ο απρόθυμος φονταμενταλιστής (2012), ελεύθερη διασκευή του ομώνυμου μυθιστορήματος του Μοσίν Χαμίντ.

Ο τρομοκράτης

Ο τρομοκράτης

Το φαινόμενο της τρομοκρατίας παρουσίασε ιδιαίτερη έξαρση στην Ιταλία, και πολλές σχετικές ταινίες προβάλλονται και στο τρέχον αφιέρωμα. Στο καφκικό Φοβάμαι (1977) του Νταμιάνο Νταμιάνι, οι Ερυθρές Ταξιαρχίες έχουν μέχρι και δεσμούς με τη μυστική υπηρεσία. Ένα προφητικό σχόλιο, ένα μόλις χρόνο πριν τη δολοφονία του Άλντο Μόρο. Στο Ερυθρές Ταξιαρχίες: Υπόθεση Μόρο (1986) του Τζουζέπε Φεράρα εξετάζονται όλη η χρονική πορεία των γεγονότων έως τη στιγμή της δολοφονίας του. Τελευταία αναφορά στην παραπάνω περίπτωση είναι το γνωστό Καλημέρα, Νύχτα (2003) του Μάρκο Μπελόκιο. Από τις ιταλικές ταινίες σχετικά με την τρομοκρατική δράση σε άλλες χώρες ξεχωρίζει η Επιχείρηση Όγκρο (1979) του Τζίλο Ποντεκόρβο, πάνω στη δολοφονία από την ΕΤΑ του διαδόχου του Φράνκο το 1973.
Η δεύτερη περιοχή με μεγάλη έξαρση της τρομοκρατίας υπήρξε η Βόρεια Ιρλανδία. Από τις πιο παλιές αναφορές είναι αυτή του Σέρτζιο Λεόνε στο Κάτω τα κεφάλια (1971). Ο Ιρλανδός δυναμιτιστής Τζέιμς Κόμπερν αναγκάζεται να φύγει από την Ιρλανδία, αλλά οι γνώσεις του είναι τελικά χρήσιμες και για την μεξικάνικη επανάσταση. Στα Παιχνίδια Ολέθρου (1992) του Φίλιπ Νόις, μια τυπική περιπέτεια, ο πράκτορας Τζακ Ράιαν (Χάρισον Φορντ) στοχοποιείται από τον ΙΡΑ. Στο πολύ ενδιαφέρον Παιχνίδι των Λυγμών (1992) του Νιλ Τζόρνταν, ένας Ιρλανδός τρομοκράτης (Στίβεν Ρέι) έλκεται ερωτικά από μια τραβεστί, σχόλιο για τη ματαιότητα του αγώνα του ΙΡΑ (;). Και στον Τρομοκράτη (1997) του Άλαν Πάκουλα, ο ιρλανδικής καταγωγής Αμερικάνος (Χάρισον Φορντ) αποφασίζει να μην καταδώσει τον τρομοκράτη συγγενή του (Μπραντ Πιτ), επειδή και ο ίδιος παραδέχεται ότι το ιρλανδικό πρόβλημα δε μπορεί να γίνει κατανοητό από τους Αμερικάνους.
Μια χώρα με πάρα πολλές ταινίες σχετικά με την τρομοκρατία είναι και η Ινδία, όπου από τον αμέτρητο κατάλογο τίτλων ξεχωρίζει η Μαύρη Παρασκευή (2004) του Ανουράγκ Κασιάπ, με θέμα την έρευνα πάνω στις βομβιστικές επιθέσεις του 1993 στη Βομβάη.
Άλλα διεθνή δείγματα πάνω στο φαινόμενο της τρομοκρατίας είναι η πολύ γνωστή Κατάσταση Πολιορκίας (1972) του Κώστα Γαβρά, σχετικά με τη δράση των Τουπαμάρος στην Ουρουγουάη, και η σοβιετική ιστορική ταινία Στις 6 του Ιούλη (1968) του Γιούλι Κάρασικ, που απεικονίζει τη διαχρονική φύση της τρομοκρατίας ως συνδυασμό μικροαστικής ηθικής και εξτρεμιστικών μεθόδων.
Στην Ελλάδα δε γυρίστηκαν ταινίες σχετικές με το θέμα, παρόλο που οι διάφορες τρομοκρατικές οργανώσεις δρούσαν και απολάμβαναν της συμπάθειας της κοινής γνώμης, μια που στο πρόσωπό τους έβλεπαν έναν από μηχανής θεό που τιμωρούσε για λογαριασμό τους. Μοναδική περίπτωση είναι Ο Τρομοκράτης (1975) του Γιάννη Δαλιανίδη, με τον Κώστα Βουτσά στο ρόλο ενός φουκαρά που συνδυάζει την, ουσιαστικά απολίτικη και μανιχαϊστική, πολιτική του ηθικολογία με την επιθυμία για παραβατικότητα. Ένα ενδιαφέρον πρωθύστερο σχόλιο πάνω στην αποκάλυψη της γελοιότητας των Ελλήνων τρομοκρατών τριάντα χρόνια μετά την ταινία.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s