ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ «ΤΡΑΜΠΟ»


(αναδημοσίευση από την «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ»,7/2/2016)

Ο ΑΛΥΓΙΣΤΟΣ ΤΗΣ «ΜΑΥΡΗΣ» ΛΙΣΤΑΣ

του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου
dermetzo@otenet.gr

Τράμπο

Τράμπο

Η ταινία Τράμπο, που θα παρακολουθήσουμε από την προσεχή Πέμπτη και προτείνεται για Όσκαρ α’ ανδρικού ρόλου (Μπράιαν Κράνστον).
Είναι η ιστορία του γνωστού Αμερικανού, διάσημου συγγραφέα και σεναριογράφου (1905- 1976), που ήταν γραμμένος στο κομμουνιστικό κόμμα των ΗΠΑ και φανατικός υπέρμαχος των Σοβιετικών. Ενώ στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του Β’ παγκόσμιου πολέμου ενθάρρυναν σεναριογράφους και σκηνοθέτες να γυρίζουν ταινίες γύρω από την αμερικανοσοβιετική συνεργασία, άλλαξαν μετά το 1945. Ο «ψυχρός»πόλεμος δημιούργησε τις μεγάλες ιδεολογικές αποστάσεις και συμμαχίες σε Ανατολή και Δύση (ΝΑΤΟ, σύμφωνο Βαρσοβίας).
Ο ψυχρός πόλεμος βρέθηκε στο φόρτε του με τη σκληρή σύγκρουση στην Κορέα(1950- 1953) αλλά και στο Βιετνάμ. Είχε έξαρση εκεί γύρω στο `60 με τα αμερικανικά, κατασκοπευτικά αεροπλάνα και την κατάρριψη του Πάουερς, την απόβαση στο Κόλπο των χοίρων και φυσικά τις 13 μέρες της πυραυλικής κρίσης της Κούβας.

ΣΤΗ «ΜΑΥΡΗ» ΛΙΣΤΑ
Έστειλε στη θανατική ποινή το ζεύγος Τζούλιους και Έθελ Ρόζενμπεργκ, κατέστρεψε οικογένειες, αλλά δημιούργησε και υπερκέρδη από τους άφρονες εξοπλισμούς.
Δεν θα μπορούσε να μείνει ανέγγιχτος και ο χώρος των καλλιτεχνών του θεάματος, που θεωρούνται πολύ φιλελεύθεροι, ορισμένοι κομμουνιστές και γενικά με επικίνδυνα φρονήματα.
Στις 25 Νοεμβρίου του 1947 ο Ντάλτον Τράμπο βρίσκεται στην περιβόητη μαύρη λίστα του Μακάρθι. Του ζητήθηκε να καταθέσει αναλυτικά, αλλά δεν το έπραξε. Να σημειώσω πως υπήρχε και ενδέκατος στη λίστα, ο μέγας Μπέρτολντ Μπρεχτ, που, όχι μόνον δεν κατέθεσε, αλλά έφυγε στην Ευρώπη, όπου φυσικά κανένας δεν τον ενόχλησε.
Από σκηνοθέτες στη λίστα ήταν ο Έντουαρντ Ντμίτρικ (Διασταυρούμενα πυρά) και ο Χέρμπερτ Μπίμπερμαν (Το αλάτι της γης).
Οι περιπέτειες του Τράμπο ήταν μεγάλες. Αναγκάστηκε να φύγει για το Μεξικό, έκαμε και 11 μήνες φυλακή. Νωρίτερα τους δέκα είχαν απαρνηθεί οι παραγωγοί, κρίνοντας ότι η συμπεριφορά τους έβλαπτε το επάγγελμά τους. Έτσι όλοι απολύθηκαν.

Η ΣΚΛΗΡΗ ΔΗΛΩΣΗ ΡΙΓΚΑΝ
Υπήρξε και μια άκρως δηκτική δήλωση του εκπροσώπου των ηθοποιών Ρόναλντ Ρίγκαν (μετέπειτα προέδρου των ΗΠΑ), ενώ εντύπωση προκάλεσαν και οι χυδαίες απόψεις του ηθοποιού Άντολφ Μαζού, ο οποίος μεταξύ άλλων υποστήριξε πως οι κομμουνιστές πρέπει να αποσταλούν στη Σοβιετική Ένωση. Τότε δημιουργήθηκε και ο όρος βιτρίνα (δείτε και την ομώνυμη ταινία του Μάρτιν Ριτ με τον Γούντι Άλεν). Όσοι βρίσκονταν στη μαύρη λίστα έγραφαν σενάρια με ψευδώνυμο, προκειμένου να επιβιώσουν.

Διακοπές στη Ρώμη

Διακοπές στη Ρώμη

Ο Τράμπο, λοιπόν, από το Μεξικό έστελνε σενάρια στις ΗΠΑ και γνώρισε μια σπουδαία τύχη. Έτσι, λοιπόν, το 1953 οι έξοχες Διακοπές στη Ρώμη του Γουάιλερ κερδίζουν Όσκαρ πρωτότυπου σεναρίου. Μέγιστη γελοιότητα ότι το παραλαμβάνει ο άσημος Βρετανός συγγραφέας Ίαν Μακλέλαν Χάντερ. Πολλά χρόνια αργότερα θα αποκατασταθεί η αδικία.

ΔΥΟ ΟΣΚΑΡ ΜΕ ΑΛΛΑ ΟΝΟΜΑΤΑ!
Τρία χρόνια αργότερα νέο Όσκαρ διασκευασμένου σεναρίου για τον Τράμπο για τον Γενναίο. Αυτή τη φορά ως σεναριογράφος υπογράφει ένα τελείως φανταστικό πρόσωπο, ο Ρόμπερτ Ριτς. Κάποτε, όμως, τελειώνουν όλα κατ’ ευχή. Ο Ότο Πρέμινγκερ θα αγκαζάρει τον Ντόναλντ το 1960 για το σενάριο της Εξόδου, χρονικό της δημιουργίας του κράτους των Εβραίων. Όμως, η αποφασιστική κίνηση γίνεται την ίδια χρονιά από τον Κερκ Ντάγκλας που ανακοινώνει πως ο Τράμπο θα είναι ο σεναριογράφος του Σπάρτακου του Στάνλεϊ Κιούμπρικ. Όσοι έχουν δει αυτό το υπέροχο, επικό φιλμ, θα γνωρίζουν πως παρακάμφθηκαν τελείως τα στερεότυπα των υπερπαραγωγών εποχής. Δίνεται μεγάλη έμφαση στους διαλόγους, ενώ οι αναφορές του για την εξουσία, την εξάρτηση, την εξέγερση και την αλληλεγγύη είναι ξεκάθαρες. Τα επαναστατικά όρια διαγράφονται καθαρά στο φιλμ κι αυτή είναι η μεγάλη εκδίκηση του Τράμπο που συνεχίζει δικαιωμένος.

Σπάρτακις

Σπάρτακος

ΜΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΤΑΙΝΙΑ
Να θυμίσω πως το 1939 είχε γράψει το εξαιρετικό βιβλίο Ο Τζόνι πήρε τ’ όπλο του, μια συνταραχτική μυθοπλασία από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο αλλά μια σουρεαλιστική καταγγελία της βίας του πολέμου. Ο Μπουνιουέλ εκτίμησε πολύ αυτό το βιβλίο και ήθελε να το κάνει ταινία. Τα κατάφερε τελικά ο ίδιος ο Τράμπο, που το σκηνοθέτησε το 1971, με μια δημιουργία που σε αφήνει άναυδο για τις πολλαπλές σημάνσεις της.

Ο Τζόνι πήρε τ΄ όπλο του

Ο Τζόνι πήρε τ΄ όπλο του

Ο Τράμπο υπήρξε τελικά ένας ήρωας για όλες τις εποχές. Από τους υπόλοιπους που αναφέρθηκαν, ο Ντμίτρικ γύρισε στο σινεμά. Όσοι καταλάβαιναν πως ερχόταν η ώρα τους έφευγαν στην Ευρώπη. Ήταν ο μέγιστος Τσάπλιν και ο κορυφαίος Τζότζεφ Λόουζι. Ο Καζάν γλίτωσε χάρις στη δήλωσή του.
Όσο για τον Ντασέν βρισκόταν στο εξωτερικό, όταν έμαθε πως θα έχει περιπέτειες στην πατρίδα. Έτσι, έφυγε για τη Γαλλία και από εκεί προέκυψε και το έξοχο Ριφιφί.
Υπήρξαν πάντως και πολλοί που καταστράφηκαν ή άργησαν πάρα πολύ να ξαναμπούν στο σινεμά. Μεταξύ αυτών ο ‘Αμπρααμ Πολόνσκι που γύρισε ξανά ταινία 21 χρόνια μετά τον τόσο ενοχλητικό για το σύστημα Νόμο των γκάνγκστερ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s