ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΡΤ-3


verite-1-g-4dda6«Η ΑΛΗΘΕΙΑ» του Ανρί-Ζορς Κλουζό

από τον Γιάννη Ν. Γκακίδη

Η Ντομικίκ βρίσκεται στα 18 της, είναι ένα ατίθασο θηλυκό, κόντρα στις αντιλήψεις τόσο της οικογένειάς της, όσο και της ευρύτερης συντηρητικής κοινωνίας. Φυσικά οι πρώτες κόντρες έρχονται μέσα στην οικογένεια, έχοντας στον αντίποδα την αδελφή της Ανί, η οποία είναι συνεπής με τις παραδοσιακές αρχές ηθικής και την επιβεβαίωση της διάκρισης ως φοιτήτριας και μουσικού. Όταν η Ανί θα πάει στο Παρίσι για σπουδές, η Ντομινίκ θα διαπράξει απόπειρα αυτοκτονίας, ώστε να της επιτραπεί η μετοίκηση μαζί με την αδελφή της. Στο Παρίσι θα αρχίσει μιαν έκλυτη ζωή και θα βρεθεί στο εδώλιο ως δολοφόνος του εραστή της Ζιλμπέρ, όπου και αρχίζει η αφήγηση της ιστορίας με συνεχή φλας μπακ. Πρόκειται στην ουσία για ένα καθαρόαιμο νουάρ του σεναριογράφου και σκηνοθέτη Ανρί-Ζόρς Κλουζό με την επικάλυψη του δικαστικού δράματος. Μια ακροαματική διαδικασία που, δεν κάνει τίποτα άλλο από το να αντιπαραθέτει δύο οπτικές της ζωής, με τις αντίστοιχες δράσεις και πράξεις, με τους αντίστοιχους τρόπους ζωής, με τα αντίστοιχα ποιοτικά χαρακτηριστικά, με τις αντίστοιχες περιβάλλουσες ηθικές. Στην ουσία πρόκειται για την αντιπαράθεση του παλιού με το καινούργιο, όπου μέσα από την οποία αναδεικνύονται ήθη και αντιλήψεις του ίδιου ανθρώπινου κόσμου, σε διαφορετική περιρρέουσα ατμόσφαιρα και υπό την πίεση ενός διαφορετικού τρόπου σκέψης, για το κοινωνικό γίγνεσθαι και τις ατομικές ανάγκες του ανθρώπου.n_1201Μια νέα ματιά του κόσμου μας πέρα από τα εγνωσμένα, κόντρα στη καθεστηκυία τάξη και με νέο ανακάτεμα της τράπουλας που, οδηγεί σε νέους δρόμους, νέες αντιλήψεις, νέες ηθικές. Από την μια ο φορέας του παραδοσιακού η Ανρί με τις συντηρητικές αντιλήψεις και την πεπατημένη διαδρομή κι από την άλλη ένα φαινομενικά άγριο θηλυκό η Ντομινίκ που, αναζητά ζωτικό χώρο, επιδιώκει την εμπειρία, αρέσκεται στην πρόκληση, αλλά στην ουσία δεν κάνει τίποτα άλλο από το αναζητά την ταυτότητά της, αλλά και την αγάπη όπως αυτή την αντιλαμβάνεται χωρίς φόρμες και προκαταλήψεις. Στο ενδιάμεσο ο Ζιλμπέρ προέρχεται από τη συντήρηση και παρότι καλλιτέχνης, είναι εκφραστής του παραδοσιακού. Ωστόσο η Ντομικίκ και το διαφορετικό που εκφράζει έρχεται ως ανεμοστρόβιλος και τον παρασύρει. Είναι η γοητεία του διαφορετικού και με δεδομένη την αδιαμφισβήτητη ομορφιά που, φέρει το συγκεκριμένο πρόσωπο, κάθε αντίσταση της παραδοσιακής ηθικής παρακάμπτεται. Ωστόσο παρακάμπτεται προσωρινά, γιατί έρχεται στο προσκήνιο ο έρωτας. Και τούτος ανεξάρτητα με την εποχή είναι απόλυτος, κτητικός, παράφορος, ανεξέλεγκτος. Όμως στον έρωτα όσο κι αν έλκονται τα ετερώνυμα, το διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρο επανέρχεται στην επιφάνεια, όταν παράλληλα με τον έρωτα υπάρχουν και άλλες δράσεις της καθημερινότητας, του βιοπορισμού, ή και πράγματα που έχουν σχέση με την αυτοπραγμάτωση του ατόμου. Η σύγκρουση αναπόφευκτη, οι συνέπειες το ίδιο ανεξέλεγκτες όπως και αυτές της ερωτικής φόρτισης. Όταν λοιπόν καταλαγιάζει ο κουρνιαχτός του έρωτα ο Ζιλμπέρ θα ξανάρθει στα γράδα του, θα επανέλθει στο μονοπάτι του εγνωσμένου και παραδοσιακού, θα παντρευτεί την Άνι και ως αναμένεται θα επέλθει η σφοδρή σύγκρουση του πληγωμένου με τον δράστη.bardot_verite-757cdΣτην πορεία της αφηγηματικής διαδρομής τίθενται υπαρξιακά ερωτήματα, τίθενται κοινωνικά ζητήματα, αναζητούνται νόρμες ηθικής. Η ακροαματική διαδικασία θέτει το βασικό ερώτημα του κινήτρου του φόνου, αναζητώντας το πλαίσιο και τις αρχές ηθικής που χαρακτηρίζει την Ντομινίκ και υποβάλλουν τον τρόπο ζωής της. Από την μια οι μεν, διατείνονται πως τυγχάνει μειωμένης ηθικής, από την άλλη οι δε διατείνονται πως η πράξη της συνετελέστη εν βρασμώ ψυχής. Ένοχη έτσι κι αλλιώς, όμως με ελαφρυντικά ή όχι; Την απάντηση θα δώσει η ίδια η Ντομινίκ με τραγικό τρόπο. Το ερώτημα ωστόσο παραμένει, πότε ο άνθρωπος θα μπορέσει να κουλαντρίσει την ανασφάλειά του και πότε επιτέλους θα βρει τις νόρμες ηθικής που θα υπαγορεύουν μια πραγματικά ελεύθερη ζωή, τουλάχιστον απαλλαγμένη από την πίεση του κοινωνικού περιβάλλοντος και της καθεστηκυίας τάξης. Ο Κλουζό καταγράφει επιδέξια τη χρονική περίοδο στα πρόθυρα της δεκαετίας του 1960, αυτήν της αμφισβήτησης από τους νέους της παραδοσιακής ηθικής, την αντιπαράθεση του παλιού με το καινούργιο, την απαρχή της σεξουαλικής απελευθέρωσης, την διεκδίκηση ισότητας από τις γυναίκες. Στο επίκεντρο της ιστορίας μια γυναίκα φαμ φατάλ με πολλά σημαινόμενα, μια γυναίκα θύτης, αλλά και θύμα, όχι μόνον των επιλογών της, αλλά και της αντίληψης της καθεστηκυίας τάξης. Η στάση και η συμπεριφορά της την εγκλωβίζει στο αδιέξοδο, αφού επιφέρει μια σύγκρουση σε πρώιμη περίοδο, χωρίς τη συνδρομή της αντικειμενικής ιστορικής συγκυρίας. Το κίνημα της σεξουαλική απελευθέρωσης θα ακολουθήσει λίγα χρόνια μετά. Ωστόσο υπάρχουν και πτυχές που, σχετίζονται με διαχρονικά υπαρξιακά προβλήματα του ανθρώπου και άπτονται όχι μόνον της κοινωνικής συγκυρίας, αλλά και της ιδιοσυγκρασίας του ατόμου. Ο έρωτας εδώ γίνεται ο φορέας του προβληματισμού και της διερεύνησης της ανθρώπινης ψυχής. Κοντολογίς είναι όχημα και πρόσχημα. Το τέλος, μια πράξη κάθαρσης και αυτοτιμωρίας υπό συνθήκες αδιεξόδου, θα ενοχοποιήσει θεσμούς, κοινωνικές συμπεριφορές, αξιακό σύστημα.
Εξαιρετική φωτογραφία του Αρμάν Τιρά, ενώ στην υποκριτική συνδρομή η Μπριζίτ Μπαρντό, ότι καλύτερο για το προκλητικό και ατίθασο θηλυκό, Σάμι Φρέι, Μαρί Ζοσέ Νατ, Ζαν Λουπ Ρειμοντ, Ζακ Περίν.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s