“Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ”


(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 24/1/2016)

revenant

Η επέλαση των πολιτισμένων

του Στράτου Κερσανίδη

Η εξέλιξη και ο ανθρώπινος πολιτισμός ξεκίνησαν ως μία σκληρή καθημερινή μάχη του ανθρώπου με τη φύση. Στη πορεία, η μάχη αυτή, επαναπροσδιορίστηκε καθώς ο άνθρωπος άρχισε να ανακαλύπτει όλο και περισσότερες ανάγκες για την ικανοποίηση των οποίων στράφηκε ακόμη και κατά των ομοίων του. Η φύση άρχισε να λεηλατείται και οι “πολιτισμένοι” εκβαρβαρίστηκαν. Το μεγάλο δράμα του ανθρώπινου είδους είναι πως πιστεύει το αντίθετο. Πως δηλαδή οι βάρβαροι, εκπολιτίστηκαν. Και το δράμα γίνεται τραγωδία αφού ο “πολιτισμένος” κόσμος εξακολουθεί να το πιστεύει!
Η ανακάλυψη της Αμερικής είχε ως αποτέλεσμα τη γενοκτονία των αυτόχθονων πληθυσμών από τους χριστιανούς ευρωπαίους αποίκους. Η δημιουργία των ΗΠΑ ήταν μια επώδυνη γέννηση η οποία βασίστηκε αφενός σε οράματα και προσδοκίες αφετέρου σε αίμα, θάνατο και προδοσία. Ο Αλεχάντρο Γκ. Ινιαρίτου, με την ταινία “Η επιστροφή” (The revenant), επιχειρεί μια κατάδυση στην αμερικανική ιστορία. Η αφήγησή του μας μεταφέρει στις αρχές του 19ου αιώνα. Ο χώρος της δράσης είναι τα Βραχώδη Όρη. Ο ήρωας ονομάζεται Χιου Γκλας, είναι κυνηγός και ιχνηλάτης. Η υπόθεση αναφέρεται σε μια ομάδα κυνηγών η οποία δουλεύει για λογαριασμό μιας εταιρίας δερμάτων. Όταν η ομάδα θα δεχτεί μια επίθεση Ινδιάνων, προσπαθεί να διαφύγει μέσα από το ποτάμι. Ενώ προχωρούν καταδιωκόμενοι μέσα στο δάσος, ο Χιου θα δεχτεί την επίθεση μιας αρκούδας και θα τραυματιστεί σοβαρά. Μέσα από μια σειρά γεγονότων, ο γιος του θα δολοφονηθεί και ο ίδιος θα εγκαταλειφθεί τραυματισμένος. Από τη στιγμή εκείνη θα ξεκινήσει ένας συγκλονιστικός αγώνας επιβίωσης ο οποίος θα εξελιχθεί σε αναζήτηση του Τζον Φιτζέραλντ, του ανθρώπου ο οποίος σκότωσε το γιο του και τον εγκατέλειψε. Παράλληλα ο αρχηγός των Ινδιάνων που επιτέθηκαν στους κυνηγούς αναζητά την κόρη του η οποία έχει απαχθεί από μια ομάδα λευκών κακοποιών.
Ο μεξικανός σκηνοθέτης αναμετριέται με μια ιστορία που θα μπορούσε να ιδωθεί ως η ιστορία οικοδόμησης του αμερικανικού έθνους σε σμίκρυνση! Η ταινία του αποτελεί ένα έπος επιβίωσης, ένα οδοιπορικό εκδίκησης, μια πορεία προς τη λύτρωση. Ο Ινιαρίτου ακολουθεί βήμα-βήμα τον ήρωά του, η κάμερά του ξερνάει λάσπη και χιόνι, αφήνει πιτσιλιές αίματος, μυρίζει ιδρώτα. Αφηγείται χωρίς να επιχειρεί να ωραιοποιήσει, χωρίς καμία διάθεση εξιδανίκευσης. Οι χαρακτήρες του είναι αληθινοί άνθρωποι, ζουν μέσα στις ιστορικές συνθήκες που έτυχε να γεννηθούν. Είναι σκληροί και φιλόδοξοι, αγαπούν το χρήμα, δε διστάζουν να σκοτώσουν, είναι εκδικητικοί κι αμείλικτοι. Κάποιοι είναι περήφανοι και έχουν τιμή. Κάποιοι άλλοι είναι γλοιώδεις κι άτιμοι.
Τι απαντάμε στο ερώτημα εάν υπάρχουν καλοί και κακοί; Δύσκολη απάντηση ιδίως όταν ο άνθρωπος αγωνίζεται για την ίδια του τη ζωή. Σίγουρα όμως υπάρχουν ηθικοί κι ανήθικοι.
Ο Ινιαρίτου λοιπόν, σκηνοθετεί με εκπληκτικό τρόπο ένα γουέστερν. Μια ταινία που κόβει την ανάσα καθώς κινείται στην κόψη του ξυραφιού με την ένταση να κορυφώνεται. Μη βιαστείτε όμως να χαρακτηρίσετε την ταινία, απλά ως περιπέτεια. Επειδή είναι πολλά περισσότερα. Αν κάτι αξίζει ιδιαίτερης προσοχής είναι η παράλληλη εξιστόρηση της πορείας των Ινδιάνων. Γιατί ενώ είναι τα θύματα μιας γενοκτονίας οι κυνηγοί τους θεωρούν θύτες και τους αποκαλούν βαρβάρους. Είναι τα δικά τους χωριά που βλέπουμε καμμένα, είναι οι δικές τους γυναίκες που βιάζονται και απάγονται, είναι τα παιδιά τους που σκοτώνονται. Και είναι και κάτι ακόμη: η αλόγιστη απομύζηση της φύσης, η καταστροφή της, ο ίδιος ο καπιταλισμός ο οποίος για να ζήσει χρειάζεται οράματα αφενός, θύματα αφετέρου. Τέλος, είναι μια ταινία η οποία εξερευνά τα ανθρώπινα ένστικτα αλλά και την ψυχολογία του ατόμου που βρίσκεται στα όρια, που δεν ελπίζει σε τίποτε και μόνον η εκδίκηση τον κρατά ζωντανό.
Η ταινία είναι βασισμένη στην αληθινή ιστορία του Χιου Γκραντ, στην οποία βασίστηκε το βιβλίο του Μάικλ Πανκ “Η επιστροφή: Μια διήγηση εκδίκησης” (2002).
Είναι υποψήφια για 12 Όσκαρ, ενώ ήδη έχει κερδίσει τρεις Χρυσές Σφαίρες.
strakersan@gmail.com

http://kersanidis.wordpress.com

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s