«ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΣΟΡΤΑΡΙΣΜΑ»


(αναδημοσίευση από την «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ» ,11/1/2016)

ΠΩΣ ΣΤΗΘΗΚΕ Η ΚΡΙΣΗ ΠΟΥ ΜΑΣ ΠΝΙΓΕΙ

Το μεγάλο σορτάρισμα

Το μεγάλο σορτάρισμα

γράφει ο Αλέξης Ν. Δερμεντζόγλου
dermetzo@otenet.gr

Υπάρχει μια ταινία, που εξήλθε από την περασμένη Πέμπτη και μας αφορά άμεσα. Όχι τόσο γιατί προτεινόταν για τέσσερις Χρυσές Σφαίρες, αλλά για το επίκαιρο, καυτό θα έλεγα θέμα της. Το μεγάλο σορτάρισμα με πολύ καλούς σταρ (Ράιαν Γκόσλινγκ, Κρίστιαν Μπέιλ, Στιβ Καρέλ) αφορά σε ένα επίπεδό του στην οικονομική κρίση που ξέσπασε στις ΗΠΑ το Σεπτέμβριο του 2008. Στη συνέχεια συμπαρέσυρε όλο τον κόσμο με αποτέλεσμα η χώρα μας μετά από οχτώ χρόνια μετά να μην μπορεί να ανακάμψει. Το δεύτερο θέμα αυτής της ενδιαφέρουσας ταινίας είναι πώς τέσσερις τύποι καταφέρνουν να θησαυρίσουν κάνοντας διάφορες επενδύσεις, φαινόμενο συνηθισμένο.
Σήμερα ακούμε να συζητούν ή να αναλύουν για τα κοράκια των οικονομικών αγορών και η ταινία μας δίνει κάποιες κατευθύνσεις πάνω σ’ αυτό το θέμα. Η οικονομική κρίση απασχόλησε τον κινηματογράφο και φυσικά και τον ελληνικό. Η μεγάλη επιτυχία του Χριστόφορου Παπακαλιάτη Ένας άλλος κόσμος μέσα από τρεις ιστορίες καταγράφει και το θέμα της κρίσης . Με τον τρόπο του το ίδιο έκανε και ο Ηλίας Δημητρίου με την ευαίσθητη δημιουργία του Smac.

ΕΙΔΙΚΟΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΠΟΛΥΣΕΩΝ
Το αμερικανικό σινεμά πλησίασε το θέμα της οικονομικής κρίσης με ενδιαφέροντα τρόπο. Κατέγραψε μάλιστα και τις παράπλευρες απώλειες, δηλαδή το κύμα της ανεργίας και των απολύσεων. Ο Τζον Γουέλς, αξιοποιώντας γνωστούς ηθοποιούς (Τόμι Λι Τζόουνς, Μπεν Άφλεκ), αφηγήθηκε την ιστορία κάποιων ανδρών στο The company men. Χάνουν τις δουλειές τους και προσπαθούν να ανακατευθύνουν τη ζωή τους.
Ιδιοφυέστατο το θέμα της ταινίας του Τζέισον Ράιτμαν Ραντεβού στον αέρα (έξι προτάσεις για Όσκαρ). Ο Τζορτζ Κλούνεϊ παίζει το βασικό ήρωα που είναι ένας κυνικός τύπος που κάνει συνεχώς μεγάλα αεροπορικά ταξίδια. Δεν έχει ωριμάσει ακόμα συναισθηματικά (παρά την ηλικία του) και δουλειά του είναι από τόπο σε τόπο να επισκέπτεται διάφορους εργαζόμενους και να τους αναγγέλλει διακριτικά αλλά επιμονή στην απόλυσή τους. Θεωρεί την κατάσταση ως απλά διεκπεραιωτική χωρίς να φαντάζεται τον πόνο που προξενεί στους άλλους.

Ραντεβού στον αέρα

Ραντεβού στον αέρα

ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ
Εξαιρετική και διεισδυτική εδώ και λίγα χρόνια παραμένει η ταινία του Τζορτζ Χίνκελόπερ Casino Jack με τον Κέβιν Σπέισι. Παρατηρούμε την απεγνωσμένη προσπάθεια κάποιων ηρώων να ξεγλιστρήσουν μέσα από επενδύσεις και κομπίνες και να διασωθούν.
Μου άρεσε πολύ ο εξαιρετικός Δρόμος του χρήματος (2011) του Τζ. Σ. Τσάντορ με Τζέρεμι Άιρονς, Ντέμι Μουρ και άλλους. Παρακολουθούμε το αγωνιακό 24ωρο των στελεχών μιας τράπεζας επενδύσεων, προκειμένου να σωθεί το ίδρυμα. Θυσιάζονται άνθρωποι, γίνονται μακιαβελικές κινήσεις και διάφορα τρικ έως ότου επιτευχθεί ο τελικός στόχος . Με έντονη αγωνιακή ένταση και πυρετώδη αφήγηση παρατηρούμε αυτή την έξαψη των κορακιών του χρήματος, που δεν σταματούν παρά μόνον αν πετύχουν το σκοπό τους.

Ο δρόμος του χρήματος

Ο δρόμος του χρήματος

Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ
Υπάρχει ακόμα μια πολύ ενδιαφέρουσα ταινία με δομή θρίλερ, το Άλλοθι (2012) του Νίκολας Τζαρέκι. Ο Ρίτσαρντ Γκιρ παίζει εξαιρετικά τον ιδιοκτήτη ενός hedge fund που καταρρέει. Επιθυμεί να πουλήσει, κρύβοντας τα χρέη του και αποκομίζοντας κέρδη. Άθελά του θα σκοτώσει τη γυναίκα με την οποία συνδεόταν ερωτικά. Όμως, ο στόχος του παραμένει σταθερός και προσηλωμένος στην οικονομική κατεύθυνση χωρίς ίχνος συμπόνιας για τη νεκρή. Είναι μια άλλη ενδεικτική ταινία για το πώς κινούνται οι αγορές, με τι κυνισμό και προσήλωση στα σχέδιά τους.

Άλοθι

Άλοθι

Και φυσικά υπάρχουν και τα ντοκιμαντέρ ή οι δραματοποιημένες μυθοπλαστικές ταινίες με στοιχεία ντοκουμέντου. Μια πολύ ενδιαφέρουσα τηλεταινία είναι το Too big to fail (ελεύθερη μετάφραση Είναι πολύ μεγάλο για να καταρρεύσει) του Κέρτις Χάνσον. Γυρίστηκε το 2011, ενώ στους βασικούς ρόλους είναι οι Τζέιμς Γουντ και Γουίλιαμ Χαρτ που παίζει το ρόλο του Χένρι Πόλσον που ήταν υπουργός οικονομικών όταν ξέσπασε η κρίση.

Τoo big to fail

Τoo big to fail

Ο ΠΕΡΙΒΟΗΤΟΣ ΠΟΛΣΟΝ
Ο Πόλσον ορκίστηκε ως ο 74ος υπουργός οικονομικών των ΗΠΑ το 2006 από τον Μπους. Υπήρξε τραπεζίτης και στέλεχος της Γκόλτνμαν Σακς και ήταν στα 60 του όταν πήρε το σπουδαίο αξίωμα. Το Σεπτέμβριο του 2008 για τρεις εβδομάδες ξέσπασε η κρίση στις ΗΠΑ. Ο Πόλσον επικρίθηκε εντονότατα. Στο Too big to fail παρατηρούμε τις συνεχείς πυρετώδεις επαφές του για να διευθετήσει το πρόβλημα. Το πόσο σημαντικό ρόλο στην κρίση έπαιξε ο Πόλσον το παρατηρούμε και σ’ ένα ντοκιμαντέρ (που δεν ήλθε στην Ελλάδα) και κεντρώνεται γύρω από αυτόν. Το 2013, λοιπόν, ο Τζος Μπέρλινγκερ γύρισε το Hank: Five years from the brink. Το φιλμ επιχειρεί να αναλύσει και να καταγράψει την κατάσταση των πραγμάτων πέντε χρόνια μετά την κρίση του Σεπτεμβρίου.

ΠΩΣ ΣΤΗΘΗΚΕ Η ΔΟΥΛΕΙΑ
Το 2011 το Όσκαρ ντοκιμαντέρ κατέληξε στο έξοχο φιλμ του Τσαρλς Φέργκιουσον Στημένη δουλειά: Το χρονικό της κρίσης, όπου με έξοχο και διεισδυτικό τρόπο αναλύονται γεγονότα και καταστάσεις που οδήγησαν στην κρίση, αλλά ιδίως καταγράφονται παράμετροι και δεδομένα.

Στημ΄ρνη δουλειά:Το χρονικό της κρίσης

Στημένη δουλειά:Το χρονικό της κρίσης

Κατά τα άλλα, υπάρχουν διάφορες απόψεις για το πώς αποσταθεροποιείται η οικονομία. Ιδίως έχουμε και θέσεις με αποδείξεις πως κάποιες καταστάσεις είναι στημένες. Χωρίς να οδηγούν σε χρεοκοπία για λόγους εξάρτησης (μην ξεχνάτε αυτό που ακούμε τακτικά στα δελτία ειδήσεων, πως δηλαδή η χώρα μας λόγω της κρίσης απώλεσε μεγάλο μέρος της εθνικής κυριαρχίας της) ή κερδοσκοπίας. Υπάρχουν μάλιστα και ειδικοί εντεταλμένοι πράκτορες που οργανώνουν τέτοιες καταστάσεις. Να αναφερθώ, λοιπόν, στο ντοκιμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου Εξομολογήσεις ενός οικονομικού δολοφόνου με ανατριχιαστικά παραδείγματα και στοιχεία.
Η οικονομική κρίση του 2008, που λειτούργησε ως καταστροφικός πόλεμος για την Ελλάδα, είναι μόνον το έναυσμα για να σκεφθούμε βαθύτερα και ουσιαστικά για τη σχέση διεθνών συμφερόντων και ανυπεράσπιστων χωρών.

ΑΜΕΣΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
Η Ελλάδα, πέρα από τις δικές της ευθύνες, εγκλωβίστηκε σε μεγάλα λάθη όταν ψηφίστηκε η οικονομική βοήθεια γι’ αυτήν. Στη χώρα μας αθροιστικά η ύφεση είναι μεγαλύτερη από εκείνη των ΗΠΑ στο κραχ του μεσοπολέμου.
Και για τους σινεφίλ που θέλουν να δουν ταινίες που αντικατοπτρίζουν την κρίση του `29 και την πετρελαϊκή του `70, υπάρχουν ενδεικτικά φιλμ: Από το μεσοπόλεμο Κινγκ Κονγκ ως τις ταινίες καταστροφής (Ο πύργος της κολάσεως, Ο σεισμός, Η περιπέτεια του Ποσειδώνα , Διεθνές αεροδρόμιο).
Η κρίση πάντως του 2008 ακολουθήθηκε από ταινίες άμεσων αναφορών που φανερώνουν απ’ ευθείας το πρόβλημα και όχι με έμμεσες διαδικασίες. Το σινεμά τάσσεται για μια ακόμα φορά υπέρ του ανθρώπου, της αξιοπρέπειας και της ευημερίας του.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s