ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΔΥΟ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΕΣ


ΑΠΟ ΤΗΝ «ΜΠΑΡΜΠΑΡΑ» ΣΤΗΝ «ΑΓΑΠΗ»

γράφει ο Αλέξης Ν. Δερμεντζόγλου

Μπάρμπαρα

Η σκηνοθεσία είναι το ήμισι του παντός (φιλμ). Το σενάριο τελικά μπορεί και να αναπτύσσει και μια ΜΟΝΟΝ ιδέα, αρκεί η διαχείρισή της να είναι ενδεδειγμένη. Θα το αποδείξω στη συνέχεια.

Δύο ταινίες που προβάλλονται στους ελληνικούς κινηματογράφους μοιάζουν να αντιπαλεύουν αλλά και να συμφιλιώνονται μεταξύ τους. Η Μπάρμπαρα του Κριστιάν Πετζόλντ (βραβείο σκηνοθεσίας, Βερολίνο) συναντάει την Αγάπη του Μίκαελ Χάνεκε (Χρυσός Φοίνικας, Κάνες). Δύο καταθλιπτικές, υποτονικές ταινίες με κέντρο τον άνθρωπο και τις υπερβάσεις του, την τύχη και την πορεία προς την ωριμότητα ή το τέλος αποδεικνύουν το ..  θεώρημα.

Τι θα ήταν η Αγάπη χωρίς αυτή την ελλειπτική, αινιγματική σκηνοθεσία; Τι θα ήταν η Μπάρμπαρα χωρίς αυτή την πλανοθεσία των ρωγμών, των ελλείψεων και των σιωπών; Ο χρόνος στην Αγάπη κυλάει αμείλικτα, εφιαλτικά, θανατηφόρα. Στην Μπάρμπαρα είναι διαδικασία εξελικτικής πορείας προς την αυτογνωσία και τον ουμανισμό.

Και τα δυο φιλμ αποδεικνύουν πως ο καλός σκηνοθέτης είναι ιδίως ο διαχειριστής των χρόνων και των ροών τους. Δύο ασήμαντα θέματα μεγεθύνονται και γίνονται ένα συναρπαστικό θρίλερ μη θρίλερ η Μπάρμπαρα, ένα εφιαλτικό χρονικό τρόμου η Αγάπη. Και στα δύο φιλμ  κυριαρχεί η απώλεια: Ηθικής τάξης στο γερμανικό, σωματικής στο δεύτερο. Κι έτσι η σκηνοθεσία σβήνει τις  υπεραπλουστεύσεις.

Είναι ή δεν είναι λογικό (και εθιμικό στην Ελλάδα) να προσέχουμε τους δικούς μας, όταν αρρωσταίνουν (Αγάπη). Είναι ή δεν είναι λογικό να σε παρακολουθούν, όταν είσαι αντιφρονών (Μπάρμπαρα).

Η ασυγχώρητη ηθικολογία της γερμανικής ταινίας (που τη λατρεύω), η πολιτική ορθότητα που κρύβονται επιμελώς και σχεδόν δεν ενοχλούν. Στη θέση τους εισέρχεται μια σαφής, φαντεζί, ημιτονοειδής σκηνοθεσία με κέντρο την πανέμορφη ευλύγιστη ηρωίδα. Ο Χάνεκε αφηγείται με ένα τεράστιο φλας- μπακ, δεν αφήνει καμιά αμφιβολία ότι θα μας μεταφέρει όχι μια ιστορία αλλά χρόνους θανάτου, εφιάλτες διαίσθησης, χρονικό μιας γνωστής φθοράς, μιας προαναγγελθείσας απώλειας. Η ταινία στοχεύει στη σκηνοθεσία μιας αλήθειας, στο ντοκιμαντέρ του θανάτου.

Πετζόλντ και Χάνεκε αποδεικνύουν τι σημαίνει να  ξέρεις και να προετοιμάζεις και να γυρίζεις και να «διαβάζεις» (θεατής) μια ταινία. Ποτέ άλλοτε το σκηνοθετώ, δηλαδή προσποιούμαι μια αφήγηση από μυθοπλασία σε πειστικότητα, δεν υπήρξε τόσο τέλεια.

Δέκα στο ένα φιλμ, ένδεκα στο άλλο!  Το ερώτημα είναι ποιο βαθμολογώ με 11. Βρείτε το εσείς.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s