ΚΡΙΤΙΚΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ


 ΤΑΜΠΟΥ: ΔΥΣΚΟΛΗ ΣΗΜΕΙΟΛΟΓΙΑ

του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

Μετά την άποψη του κορυφαίου, κινηματογραφικού περιοδικού  Sight and sound πως το Ταμπού, με καταγωγή την Πορτογαλία, είναι η καλύτερη ταινία της χρονιάς,  μετά την ανάδειξή της στην τριάδα των υποψήφιων για τα βραβεία LUX (ευρωπαϊκό κοινοβούλιο), μετά τα διθυραμβικά σχόλια κριτικών,  δεν ήταν παράδοξο που το ΠΑΥΛΟΣ ΖΑΝΝΑΣ ήταν ασφυκτικά γεμάτο και με πολλούς ειδικούς. Τελικό συμπέρασμα ειλικρινές και αναμάρτητο: Η ταινία αφορά ιδίως στους ειδικούς, που, λόγω πείρας, γνωρίζουν πώς να απενεργοποιήσουν «νάρκες» παραπλάνησης και να ενώσουν συρματάκια εκρηκτικών επιθυμίας και διάνοιξης οδών κατανόησης.

Με σαφείς αντιστοιχήσεις, αναφορές και ανατροπές στο κλασικό φιλμ του Μουρνάου Ταμπού, έχουμε μια μακρά εισαγωγή (πρώτο μέρος) που μας μεταφέρει στον Παράδεισο (δεύτερο μέρος). Είναι κατ’ ουσίαν η «βουβή» δράση, με οφ αφήγηση, ως διαδικασία νουάρ, που με συνεχείς αναδρομές στο παρελθόν εξηγεί τις …αποσιωπήσεις.

Ο Πορτογάλος σκηνοθέτης, μέσα από το ελλειπτικό, ατμοσφαιρικό σινεμά ημιτονίων και ημίφωτων, ξεπερνάει ουμανιστικά και ερωτικά σταυροδρόμια, για να αφηγηθεί την ιστορία των εικόνων και την καταγωγή των ιδεολογιών. Καλυμμένος πίσω από μια τεχνητή μεταφυσική (ως καπνογόνο), αξιοποιεί τα σύμβολα (κροκόδειλος) και άλλα ως τα σημεία ενός χάρτη φιλμικού πεδίου, που είναι όχι μόνο ο τόπος της επιθυμίας αλλά και της ζωής, της υποταγής, της εξουσίας.

Όμως, το να μιλήσεις με τέτοια δύσκολα και  δύσκαμπτα σχήματα δεν κερδίζεις τον απλό θεατή, αλλά τους κριτικούς και τα βραβεία των φεστιβάλ. Θα κατακτήσεις, δηλαδή, τον «παράδεισο», αλλά θα χάσεις την ψυχή σου. Η πολιτική κυλάει ανάγλυφα στο φιλμικό σώμα με σοσιαλιστική και καπιταλιστική μορφή, με αδελφοκτόνο, εμφύλια διαμάχη. Το σεξ, η ομοφυλοφιλική έλξη, η διεκδίκηση του σώματος της άλλης πατρίδας- ιδεολογίας κτλ.), η παράβαση της ερωτικής προδοσίας συνιστούν τα αιώνια, πραγματικά εγκλήματα των ιδεολογιών και τα φανταστικά του σινεμά.

Ο Γκομέζ εμπλέκει σινεμά και πολιτική, καταδικάζει τη δεύτερη, αθωώνει με αμφιβολία το πρώτο και αφήνει  απέξω τους κριτικούς και τους θεατές. Οι πρώτοι εδώ και δεκαετίες διέπραξαν, διαπράξαμε, αποτροπιαστικά εγκλήματα κατά της αισθητικής, της εννοιολογίας του σινεμά. Ιδίως ως μπαμπούλας τιμωρήσαμε τους θεατές με την άποψη ότι η απόλαυση είναι απαγορευμένη και είδος εγκλήματος. Όλοι (μας), λοιπόν, αθώοι (λόγω άγνοιας και προτέρου εντίμου παρελθόντος) και ένοχοι (λόγω υπερβολών) και ανωριμότητας.

Για όσους υπήρξε πάθος, υπάρχει και συγχώρεση. Για τους υπόλοιπους θα αποφανθεί η Ιστορία. Όσο για το Ταμπού, εντάξει είναι έγκλημα να το απορρίψεις, είναι, όμως, πρόβλημα και ευθύνη προς το κοινό να το εκθειάσεις με πάθος. Πρέπει να το δεις σε ειδική ώρα, σε ειδική στιγμή. Αντικειμενικά η άποψη είναι σαφώς θετική, αλλά πάλι ως έμπειρος θεατής.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s